28 stycznia 2014 | przez Robert Chmielewski
LISTY JULII DO SOMMELIERA – JAK CZYTAĆ ETYKIETY WIN?

LISTY JULII DO SOMMELIERA – JAK CZYTAĆ ETYKIETY WIN?

 

„Drogi Sommelierze, piszę do Ciebie, bo chcę abyś mi pomógł w doborze wina. Bardzo lubię wina, najchętniej wybieram wytrawne lub te półwytrawne. Chętniej sięgam po czerwone, ale latem – w ciepłe dni –  lubię delektować się białym winem. Niewiele o nich wiem, pomimo iż, rozróżniam region, z którego pochodzą, to nie umiem do końca zrozumieć informacji zamieszczonej na etykiecie danego trunku. Które wina zatem wybierać?  Jakie z nich są najlepsze? 

Pozdrawiam, Julia „

 KOLEKCJA WINA

SOMMELIER ODPOWIADA

—–

Witaj Julio,

Cieszę się, że do mnie napisałaś. Rozumiem, że największą trudność sprawia Ci opis występujący na etykietach win, który nie jest do końca przez Ciebie zrozumiany. Zatem jakiego rodzaju treści zamieszczane są na etykietach win?

Główna etykieta wina, ta z przodu ( niekiedy występują dwie etykiety z przodu i z tyłu ) zawierać powinna podstawowe informacje o nazwie wina, gatunku lub odmianie winogron, producencie, kraju, regionie z którego wino pochodzi, klasyfikacji, stopniu alkoholu, pojemności opakowania i co najważniejsze roczniku trunku. Jeżeli wybrany producent zamieścił dodatkową etykietę, to właśnie z niej możemy odczytać bliższą charakterystykę wybranego gatunku dotyczącą np. temperatury serwowania i możliwości zestawień  kulinarnych.

Wszystkie figurujące zapisy tylko na pierwszy rzut oka wydawać się mogą zbyt skomplikowane, choć potrafią diametralnie różnić się od siebie. Spróbujmy więc przyjrzeć się temu bliżej …

Dla bardzo wielu popularnych win pochodzących np. z tzw. „Nowego Świata” czyli krajów takich jak Chile, Argentyna, Australia, Izrael, Nowa Zelandia itp. zamieszczany jest wyraźny akcent na etykiecie w postaci nazwy odmiany winogron. Oznacza to, że wybrane wino białe, różowe lub czerwone zostało głównie wyprodukowane z podanej odmiany winogron, czasami w 100%, a czasami tylko w przeważającej jej części. Obok przypisanej odmiany winogron powinna znajdować się nazwa producenta lub zamiennie tytuł marki. Przeważnie poniżej umieszczane są komunikaty o regionie i kraju.  To nazwa producenta i odmiana winogron są kompletną nazwą wspomnianych przeze mnie win.

Gdy już Wiesz z jakich odmian winogron smakują Ci wina, pozostaje już tylko podjąć decyzję, czy chcesz degustować trunki mniej lub bardziej skomplikowane. Mam na myśli krócej lub dłużej dojrzewające, co w regule leżakowania win i tylko dla tych wybranych, może przyczyniać się do ich większej jakości. Występujące niekiedy oznaczenie „Reserve” przy odmianie winogron, jest podkreśleniem lepszej selekcji gron użytych do produkcji wybranej partii win. Gotowość do spożycia czyli dojrzałość trunków pochodzących z „Nowego Świata” bardzo często jest możliwa już po roku czasu od zbioru winogron. Choć w nieustających wyścigu do perfekcji, wielu producentów importuje przeróżne odmiany gron, dla potrzeb osiągnięcia zamierzonych rezultatów. Tym sposobem pojawiło się wiele rodzajów win, które w sposób niemierzalny osiągnęły wysoką cenę nie gwarantując przy tym satysfakcji. Warto w takim przypadku zasięgnąć opinii osoby sprzedającej lub zajrzeć na stronę  producenta. Fakt, iż przypisany gatunek osiąga wysoką cenę, może być spowodowany długim okresem jego leżakowania, np. nieklasycznie w dębie amerykańskim,  tylko we francuskim … dzięki czemu wina są bardziej aksamitne w smaku. Dąb francuski w procesie winiarskim   ma lepsze właściwości i jest bardziej żywotny od amerykańskiego.  Dłuższy okres starzenia może również przyczyniać się do prognozy określającej większą objętość czyli ciężar wina. Jednak najlepszym informatorem w tym przypadku będzie liczba określająca stopień zawartości alkoholu. Niemalże wszystkie wina zawierające 14% i powyżej, dadzą się poczuć jako te obfite, pełne, wyraziste, a nawet tęgie. Pamiętaj, im wyższy stopień zawartości alkoholu w winie, tym więcej w nim słodyczy, która idealnie maskuje jego garbnik  i  inne  jego  naturalne  cechy.

Inaczej sprawy się mają w tzw.  „Starym Świecie” , mam na myśli wina pochodzące z krajów europejskich głównie takich jak Francja,  Włochy, lub Hiszpania.

Pierwszy widniejący na etykietach komunikat to nazwa winnicy (Chateau…, Domaine…, Bodega…), wina lub tytuł marki, nazwa producenta, region i kraj. Oczywiście również powinna występować informacja o  roczniku, pojemności trunku i stopniu zawartości w nim alkoholu. Czasami również występuje nazwa odmiany winogron, lecz nie jest to regułą.

Jednak to, co najbardziej potrafi wprawić zwykłego odbiorcę w osłupienie to wielokrotnie umieszczana na etykiecie klasyfikacja, mająca na celu podpowiedzenie  nam  z  jak  dobrym  trunkiem  przyjdzie  nam  obcować.

W tym winiarskim aspekcie skrupulatnych informacji zdecydowanie wiedzie Francja. Klasyfikacja win francuskich ustanowiona została już w roku 1855 i jest ona najobszerniejsza w całej winiarskiej encyklopedii. Występujące oznaczenia Vin de Table (wina stołowe), Vin de Pays (regionalne), AOC – Appellation d’Origine Controlee (wina, których cały proces powstawania dotyczy tylko wybranego miejsca       w regionie), Grand Cru i Grand Cru Classe (dotyczy regionu Bordeaux – wina wyróżnione jako najlepsze i najbardziej wyjątkowe w całej hierarchii). Klasyfikacja  Grand Cru Classe jest prawdziwą górą francuskiego winiarstwa, której prestiżowy szczyt podzielony został od Premier (1er) Grand Cru Classe do 5-eme Grand Cru Classe. Jedno jest pewne w przypadku win francuskich… Jeżeli pokusisz się wyciągnąć dłoń po wina        z poziomu Grand Cru i Grand Cru Classe, to możesz mieć pewność, że doświadczysz obrazu wyjątkowego, nieustającego zachwytu i spełnienia,    choć  często  cena  tych  win  może  sprawiać  niemiłą  barierę.

Włoskie etykiety w głównej mierze zawierają łatwiejszą klasyfikację. Stopień miary określającej jakość win rozpoczyna się od VDT – Vino da Tavola (wina stołowe), DOC – Denominazione di Origine Controllata (wina produkowane w określonym regionie), DOCG – Denominazione di Origine Controllata e Garantita (najwyższa klasyfikacja win włoskich określająca ich wyjątkową jakość) i IGT – Indicazione Geografica Tipica (wina stołowe, produkowane w wybranym regionie, wielokrotnie wyróżniane). Ostatnia z przypisanych klasyfikacji wydawać się może bardzo kontrowersyjna… dlaczego? Faktem jest przypisywanie w dużej mierze oznaczenia IGT gatunkom win łatwiejszym, mniej skomplikowanym, młodszych  i zdecydowanie tańszym. Pojawiło się jednak wiele wyjątków    w tym względzie. Oznaczenie IGT nosi bardzo duża grupa win zwanych „Super Toskanami”, pochodzącymi z najbardziej popularnego regionu Włoch – Toskanii.  Nieliczne, najlepsze i najdroższe z włoskich win noszą również oznaczenie IGT. Więc, jeśli chodzi o wybór win dotyczący omawianej klasyfikacji proponuję Ci przed podjęciem decyzji o zakupie, rzetelną konsultację z wykwalifikowanym sprzedawcą lub najzwyczajniej zaglądnięcie na stronę producenta w celu uzyskania kompletnej informacji uwiarygodniającej  Twój  wybór.

Hiszpanie również nie pozostają bierni jeśli chodzi o wachlarz zapisów umieszczanych na etykietach. Oprócz wspomnianych już przeze mnie klasycznych, ogólnych informacji występować będą VDM – Vino de Mesa (wino stołowe), VDIT – Vino de la Tierra (typ wina regionalnego), DO – Denominación  de Origen (jest odpowiedzią na francuskie oznaczenie AOC) i DOCa – Denominacion de Origen Calificada (funkcjonująca w regionie Rioja, będąca podkreśleniem najwyższej jakości win). Kolejną bardzo pomocną przy wyborze informacją, widniejącą obok hiszpańskich tytułów win są oznaczenia, określające czas dojrzewania trunków.  JOVEN – to wina młode, przeznaczane do spożycia w pierwszym lub drugim roku od zbioru winogron. Crianza – to wina starzone w beczkach dębowych około roku i kolejno przez dwa lata w butelkach. Reserva – średni okres starzenia win w beczkach wynosi około półtora roku i kolejno do trzech lat w butelkach. Gran Reserva –  jest miarą hiszpańskiej cierpliwości w dążeniu do absolutnej doskonałości. Wina leżakują minimum dwa lata w beczkach i potrafią spędzić w butelkach nawet do dziesięciu lat i więcej, zachowując przy tym jeszcze długi potencjał żywotności.

Jak widzisz Julio, obraz dotyczący zapisów umieszczanych na etykietach win, nie jest taki skomplikowany jakby się mogło to wydawać. Poznając szczegółowo Twoje preferencje wobec ulubionych gatunków win lub odmian winogron,  mógłbym wprowadzić Cię obszerniej w świat intrygujących kompozycji zapachowych i niebanalnych zestawień smakowych. Pozostaję ciekaw  Twych indywidualnych upodobań, a najbardziej tego, jak sobie radzisz próbując połączyć wino z wybraną potrawą.

Pozdrawiam serdecznie

Robert  Chmielewski

Robson

Robert Chmielewski

Szef Działu Karafka, sommelier, kucharz i dziennikarz. Wybitny smakosz i znawca wina. Barwna postać. Wspaniały gawędziarz. Perfekcyjnie dobiera wino do potraw oraz komponuje dania tak, by idealnie pasowały do konkretnego gatunku wina.

2 komentarze
  • Hej! Wszystko jest napisane o winach , a o najważniejszym nigdzie nie mogę znalezć. Jakie to wino; słodkie, półsłodkie,półwytrawne i wytrawne…Le nie po polsku, tylko tak jak jest najczęściej napisane na butelkach ,np.sweet itd. O tym napiszcie ,bo jak tam pisze idesz czy fill idesz to ja wariacji dostaję!!!

    0
    0
    votes
    Odpowiedz
    • Izabela Sikorska-Garbień Izabela Sikorska-Garbień

      Witam Pani Regino. Ponizej odpowiedż i tłumaczenie oznaczenia stopnia wytawności i słodkości win, w różnych językach. Mam nadzieję, że to pomoże Pani w rozpoznawaniu wina po jego etykiecie:
      Wytrawne z Niemiec.
      Trocken – wytrawne
      Halbtrocken – półwytrawne
      Lieblich/mild – wino lekko słodkie
      halbsüßen Wein – pósłodkie
      Süßwein – słodkie

      Wina z Francji :

      vin sec – wytrawne
      vin demi-sec – pólwytrawne
      vins demi-doux – półsłodkie
      vin doux – słodkie
      vin de table – stołowe

      Wina z Włoch
      vino secco – wytrawne
      vino semi-secco – półwytrawne
      vino semi-dolce – półsłodkie
      vino dolce – słodkie
      vino da tavola – stołowe

      Oznaczenia w języku angielskim na winach:
      dry wine – wytrawne
      semi-dry wine – pólwytrawne
      semi-sweet wine – półsłodkie
      sweet wine – słodkie

      Wina z Węgier
      száraz bor – wytrawne
      félszáraz bor – pólwytrawne
      félédes bor – półsłodkie
      édes bor – słodkie
      asztali bor – stołowe

      Wina z Hiszpanii
      vino seco – wytrawne
      vino semiseco – pówytrawne
      vino semidulce – pósłodkie
      vino dulce – słodkie
      vino de mesa – stołowe

      0
      0
      votes
      Odpowiedz
Napisz komentarz

— wymagane *

— wymagane *